SON + OT TIPIDAGI SO‘Z BIRIKMALARINING STRUKTUR-SEMANTIK XUSUSIYATLARI VA SINTAKTIK DERIVATSIYA IMKONIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.6461Keywords:
son, ot, so‘z birikmasi, sintaktik derivatsiya, struktura, semantika, distributivlikAbstract
Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi son + ot tipidagi so‘z birikmalarining struktursemantik xususiyatlari hamda ularning sintaktik derivatsiya imkoniyatlari tadqiq etiladi. Tadqiqot davomida son komponentining ot bilan birikish mexanizmi, semantik munosabatlari, grammatik shakllanishi va gap tarkibidagi funksional xususiyatlari tahlil qilindi. Shuningdek, sonli birikmalarning sintaktik transformatsiya va derivatsion imkoniyatlari misollar asosida yoritildi. Tadqiqot natijasida son + ot konstruksiyalari o‘zbek tilida miqdoriy, tartibiy, umumlashtiruvchi va distributiv ma’nolarni ifodalashda faol ishtirok etishi aniqlandi. Ushbu birliklarning sodda gap, murakkab sintaktik qurilma va nominativ birlik hosil qilishdagi roli ham ochib berildi. Maqola natijalari sintaksis, morfologiya va
derivatologiya yo‘nalishidagi ilmiy tadqiqotlar uchun muhim nazariy manba bo‘lib xizmat qiladi.
Downloads
References
1. G‘ulomov A. O‘zbek tilida son. – Toshkent: Fan, 1964.
2. Rahmatullayev Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Universitet, 2006.
3. Nurmonov A. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2001.
4. Sayfullayeva R. Hozirgi o‘zbek adabiy tili sintaksisi. – Toshkent, 2009.
5. Mahmudov N. Til va nutq. – Toshkent: Ma’naviyat, 2013.
6. Hojiyev A. O‘zbek tili grammatikasi. – Toshkent, 1996.
7. Mengliyev B. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Qarshi, 2004.
8. Abdurahmonov G‘. O‘zbek tili sintaksisi asoslari. – Toshkent, 1998.
9. Sharipov M., Mattiev J., Sobirov J., Baltayev R. Creating a morphological and syntactic tagged corpus for the Uzbek language.
10. Salaev U. UzMorphAnalyser: A Morphological Analysis Model for the Uzbek Language Using Inflectional Endings.
11. Musaev M. va boshqalar. USC: An Open-Source Uzbek Speech Corpus and Initial Speech Recognition Experiments.
12. Salaev U., Kuriyozov E., Gómez-Rodríguez C. A machine transliteration tool between Uzbek alphabets.
