ILMIY MATN SHAKLLANISHIDA KOGNITIV BAHOLASH VA NUTQIY TA’SIR OMILLARI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/2.6429Keywords:
ilmiy diskurs, matn, interdiskurs, kognitiv baholash, intellektual ekspressiya, nutqiy ta’sir, argumentatsiya, antropotsentrik yondashuv, funksional stilistika, ekstralingvistik omillarAbstract
Mazkur maqolada zamonaviy tilshunoslikda antropotsentrik yondashuv asosida matn, diskurs va interdiskurs tushunchalarining o‘zaro munosabati tahlil qilinadi. Ilmiy matnning shakllanish jarayoni kognitiv-nutqiy faoliyat sifatida qaralib, unda kognitiv baholash va intellektual ekspressiyaning o‘rni asoslanadi. Shuningdek, ilmiy diskursda nutqiy ta’sirning argumentatsiya orqali namoyon bo‘lishi, bilimlarning kommunikantlar o‘rtasida uzatilishi va o‘zgarishi masalalari yoritiladi. Maqolada ilmiy matn faqat til birligi emas, balki intellektual-emotsional faoliyat mahsuli sifatida talqin qilinib, uni tahlil qilishda fanlararo yondashuvning ahamiyati ko‘rsatib berilgan.
Downloads
References
1. Baranov A.N. Argumentatsiyaning lingvistik nazariyasi (kognitiv yondashuv): filologiya fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya avtoreferati. – Moskva, 1990.
2. Blakar R.M. Til ijtimoiy hokimiyat vositasi sifatida // Til va ijtimoiy o‘zaro ta’sirni modellashtirish. – Moskva: Progress, 1987. – B.88–125.
3. Jinkin N.I. G‘oyadan so‘zga: individ nutqi jarayon va faoliyat sifatida (1958) // Til. Nutq. Ijod (tanlangan asarlar). – Moskva: Labirint, 1998. –B. 79-169.
4. Kojina M.N. Ilmiy yozma nutqning dialogik xususiyati haqida. – Perm: Perm universiteti nashriyoti, 1986. – 91 b.
5. Kojina M.N. Butun matn matn stilistikasi obyekti sifatida // Stylistyka IV. – Opole, 1995. –B. 33-53.
6. Kintsel A.V. Emotsional-ma’noviy dominanta matn hosil qiluvchi omil sifatida: psixolingvistik tadqiqot. – Barnaul: Altay universiteti nashriyoti, 2000. – 152 b.
7. Luriya A.R. Til va ong. – Moskva: Prosveshcheniye, 1979. – 319 b.
8. Serio P. Fransiyada matnlarni qanday o‘qishadi // Ma’no kvadraturasi. – Moskva: Progress, 1999. –B.12-53.
9. Slavin A.V. Yangi bilimning yuzaga kelish muammosi. – Moskva: Nauka, 1976. – 294 b.
