O‘ZBEK TILIDAGI O‘ZLASHMA SO‘ZLARNING FONETIK XUSUSIYATLARI

Authors

  • Qo‘ziyev Umidjon Yandashaliyevich Namangan davlat universiteti dotsenti E-mail: kuziyevumid77@gmail.com

DOI:

https://doi.org/10.66345/stj.v4i1.4768

Keywords:

so‘z o‘zlashtirish, fonetik moslashuv, importatsiya, substitutsiya, fonema.

Abstract

Maqolada so‘z o‘zlashuvi butun kompleks jarayon sifatida tahlil qilingan. O‘zlashma so‘zlar bir qolip sifatida namoyon bo‘lib leksikologiya bo‘limining tadqiqot obyekti bo‘lsa ham, shu qolipni ma’noviy hamda mazmuniy jihatdan to‘ldirish turli ijtimoiy, siyosiy, madaniy omillar bilan bog‘liqdir. O‘zlashma so‘zlarning semantik jihatdan o‘zlashishi odatiy jarayon bo‘lib, u odatda vaqtincha, tez o‘zgaruvchan bo‘ladi. Biroq bir til ikkinchi tilning grammatik qurilishi va fonetik qatlamiga ta’sir qilsa, til ham, shu millatning dunyoqarashi ham o‘zgarishga uchraganini anglatadi. Bu ta’sirlar tilning ijtimoiy mohiyati va undan ta’sir vositasi sifatida foydalanish imkoniyatini ham bildiradi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Абдуазизов А. Ўзбек тили фонологияси ва морфонологияси. Тўлдирилган ва тузатилган 2-нашри. ‒ Тошкент: Университет, 2010. ‒ 169 б.

2. Абдураҳмонов Ғ., Рустамов А. Қадимги туркий тил. – Тошкент: Ўқитувчи, 1982. – Б. 7.

3. Гаджиева Н.З. Тюркские языки // Языки мира. Тюркские языки. – Бишкек, 1997. – С.33.

4. Гулямова Н. Русские лексические заимствования в узбекском языке. – Ташкент: Фан, 1985. – С.89.

5. Жамолхонов Ҳ. Ўзбек тилининг назарий фонетикаси – Тошкент: Фан, 2009. – 224 б.

6. Кошғарий М. Девону луғатит турк. I жилд – Тошкент: Фан, 1960. – Б. 48.

7. Маҳмудов Қ. Ўзбек тилининг тарихий фонетикаси. ‒ Тошкент: “Ижод” нашриёт уйи, 2006. ‒ 89 б.

8. Миртожиев А. Ўзбек тили фонетикаси. ‒ Тошкент: Фан, 2013. ‒ 424 б.

9. Набиева Д.Ундошлар таснифи масаласига доир // Ўзбек тили ва адабиёти, 2-сон, 2016. – Б.32-36.

10. Назаров П. Ўзбек тилига ўзлашган сўзлар хусусида // Хорижий филология, 2019 – №4 – Б.54-58.

11. Неъматов Ҳ. Ўзбек тили тариxий фонетикаси. ‒ Тошкент: Ўқитувчи, 1992. ‒ 96 б.

12. Пейсиков Л.С. Лексикология современного персидского языка. – М.: Высшая школа, 1975. – С.60.

13. Ражабов Н. Ўзбек тилидаги урғусиз унлилар // Ўзбек тили ва адабиёти, 5-сон, 2012. – Б.89-94.

14. Тўйчибоев Б. Ўзбек тилининг тарққиёт босқичлари – Тошкент: Ўқитувчи, 1996. – Б. 22.

15. Умаров Э. “Девону луғотит турк”да чўзиқ унлиларнинг берилиши // Ўзбек тили ва адабиёти, 5-сон, 2010. – Б.74-77.

16. Ҳамроева Ш. 80/20 принципининг тил сатҳларидаги инъикоси. “Тил. Адабиёт. Таълим” жамоавий монографияси. ¬– Тошкент, 2024. ¬– Б.69.

Downloads

Published

2026-01-15

How to Cite

O‘ZBEK TILIDAGI O‘ZLASHMA SO‘ZLARNING FONETIK XUSUSIYATLARI. (2026). SCIENCE TIME JOURNAL, 4(1), 119-123. https://doi.org/10.66345/stj.v4i1.4768
Indexed & Abstracted In

Our articles are indexed and discoverable across leading academic databases worldwide