O‘ZBEK VA INGLIZ XALQ TOPISHMOQLARIDA QO‘LLANILGAN MATEMATIK TERMINLARNING QIYOSIY TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/2.6305Keywords:
xalq topishmoqlari, matematik termin, son, sanoq, miqdor, geometrik shakl, o‘lchov, qiyosiy tahlil, kognitiv tahlil, o‘zbek tili, ingliz tili.Abstract
Maqolada o‘zbek va ingliz xalq topishmoqlarida uchraydigan matematik terminlar hamda matematik semantikaga ega leksik birliklar qiyosiy-lingvistik va kognitiv nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Son, sanoq shakllari, miqdor, geometrik shakl, o‘lchov, nisbat va fazoviy joylashuv bildiruvchi birliklarning topishmoq matnidagi ishora, taqqoslash, obraz yaratish va didaktik vazifalari yoritiladi. Tadqiqotda o‘zbek va ingliz xalq topishmoqlarida matematik birliklarning umumiy hamda farqli jihatlari aniqlanadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, har ikki xalq topishmoqlarida matematik terminlar predmetni yashirin tasvirlash, mantiqiy fikrlashni faollashtirish va bolalar tafakkurini rivojlantirishda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi. Biroq o‘zbek topishmoqlarida sonlar ko‘proq xalqona obraz, qarindoshlik, tabiat va uy-ro‘zg‘or predmetlari bilan bog‘lansa, ingliz topishmoqlarida ular ko‘proq mantiqiy savol, predmetning shakli, funksiyasi va amaliy belgisi orqali namoyon bo‘ladi.
Downloads
References
1. Husainova Z. O‘zbek topishmoqlari. – Toshkent: Fan, 1966.
2. Topishmoqlar. O‘zbek xalq ijodi. Ko‘p tomlik. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1983.
3. Qosimova K., Matchonov S., G‘ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh. Ona tili o‘qitish metodikasi. – Toshkent: Noshir, 2009.
4. Jarov V.K., Turgunbayev R.M. Matematik atamalarning o‘quv leksik minimumi. – Toshkent: Innovatsiya-Ziyo, 2020.
5. Ruzmetova O.A. O‘zbek tilida matematik terminlar yasalishining morfologik usuli // O‘zbekistonda xorijiy tillar. – 2022.
6. Jo‘rayev M., Eshonqulov G‘. Folklorshunoslikka kirish. – Toshkent: Turon-Iqbol, 2018.
7. Imomov K., Mirzayev T., Sarimsoqov B., Safarov O. O‘zbek xalq og‘zaki poetik ijodi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1990.
8. Taylor A. English Riddles from Oral Tradition. – Berkeley: University of California Press, 1951.
9. Mieder W. Proverbs: A Handbook. – Greenwood Press, 2004.
10. Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of the English Language. – Cambridge University Press, 2003.
11. Lakoff G. Women, Fire, and Dangerous Things. – Chicago: University of Chicago Press, 1987.
12. Langacker R. Cognitive Grammar: A Basic Introduction. – Oxford University Press, 2008.
13. Wierzbicka A. Understanding Cultures Through Their Key Words. – Oxford University Press, 1997.
14. Oxford Dictionary of English Folklore. – Oxford University Press, 2000.
15. The Oxford Dictionary of Proverbs. – Oxford University Press, 2015.
