OGAHIY MUXAMMASLARIDA TALMEH SAN’ATINING QO‘LLANILISHI
DOI:
https://doi.org/10.66345/stj.v4i5/1.6233Keywords:
Muhammad Rizo Ogahiy, muxammas, talmeh san’ati, mumtoz adabiyot, payg‘ambarlar, tarixiy obraz, adabiy qahramon, badiiy mahorat, poetik tafakkur, tasavvufiy talqin.Abstract
Mazkur maqolada Muhammad Rizo Ogahiy muxammaslarida talmeh san’atining qo‘llanish xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda talmehning mumtoz she’riyatdagi badiiy-estetik vazifasi, uning mazmunni chuqurlashtirishdagi o‘rni hamda obraz yaratishdagi poetik imkoniyatlari yoritilgan. Ogahiy muxammaslaridagi talmehlar shartli ravishda shaxslar va joy nomlari bilan bog‘liq guruhlarga ajratilib o‘rganilgan. Maqolada payg‘ambarlar obrazi tarixiy shaxslar hamda Sharq mumtoz adabiyoti qahramonlari bilan bog‘liq talmehlarning poetik-falsafiy mohiyati ochib berilgan. Shuningdek, Farhod, Majnun, Layli, Nuh, Iso, Sulaymon, Dovud kabi obrazlar hamda Rum, Makka, Dehli, Jayhun, Aras singari makon nomlari orqali shoir ishq, hijron, fanolik, ma’rifat va ruhiy kamolot masalalarini badiiy talqin qilgani asoslab berilgan. Tadqiqot natijasida Ogahiy talmehni faqat an’anaviy badiiylik sifatida emas, balki lirik kechinmalarni falsafiy-estetik jihatdan boyituvchi poetik vosita darajasiga olib chiqqani aniqlangan.
Downloads
References
1. Shayx Ahmad Taroziy. Funun ul-balog‘a.-T.: Xazina, 1996. 225 b
2. Gulnoz Xalliyeva. Ogahiy musammatlari.-T.: Mumtoz so‘z,2019.160 b
3. Ogahiy. Asarlar. 2-jild.-T.: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1972.418 b
4. Muhammad Rizo Ogahiyning o‘zbek mumtoz adabiyotida tutgan o‘rni. Respublika ilmiy-nazariy materiallari to‘plami.- T.: Navoiy universiteti nashriyot matbaa uyi, 2020. 265 b
5. Muhammad Sayid Tantoviy. Payg‘ambarlar tarixi. 2-jild-T.:Matbaachi, 2023.334 b.
6. www.google.uz
7. www.ziyonet.uz
8. www.natlib.uz
